قبل از دوچرخه‌سواری طولانی چه چیزهایی را بررسی کنیم؟

یک پیچ شل یا لاستیک کم باد در مسیر کوتاه مشکلی درست نمی کند، اما در کیلومتر پنجاهم همین ایراد کوچک برنامه شما را خراب می کند. لنت تمام شده، زنجیر خشک و زین لق، سه دلیل رایج توقف دوچرخه سواران در جاده هستند. یک چک لیست دوچرخه سواری طولانی چند دقیقه وقت می گیرد و جلوی دردسرهای بزرگ تر را می گیرد.

این راهنما دو قسمت دارد: اول بررسی دوچرخه قبل از حرکت، دوم وسایل لازم برای دوچرخه سواری طولانی. قرار نیست تعمیرکار شوید؛ قرار است پیش از رکاب زدن بفهمید کدام قطعه سالم است و کدام ایراد را باید به دوچرخه فروشی یا تعمیرکار بسپارید.

چرا دوچرخه را قبل از یک مسیر طولانی بررسی کنیم؟

مسیر طولانی فشار بیشتری به قطعات وارد می کند. لاستیکی که در شهر مشکلی ندارد، در سرعت بالا زودتر داغ می شود و ترمزی که کمی دیر می گیرد، در سرازیری خطرناک است. چند دقیقه بررسی پیش از خروج، جلوی خرابی های زنجیره ای را هم می گیرد؛ مثلا زنجیر خشک کم کم طبق و خودرو را هم می ساید.

مورد بعدی دسترسی به تعمیرکار است؛ داخل شهر پیدا کردن تعمیرکار آسان است، اما در جاده روستایی یا مسیر کوهستانی تعمیرکاری وجود ندارد. آمادگی قبل از دوچرخه سواری یعنی قبول کنید که فقط خودتان و کوله ابزارتان هستید. به همین دلیل بهتر است چک کردن دوچرخه قبل از سفر به یک عادت تبدیل شود.

در آموزش های ایمنی رکاب زنی، قاعده ای به نام «ABC» وجود دارد: Air یعنی باد لاستیک، Brakes یعنی ترمز و Chain یعنی زنجیر؛ سه موردی که پیش از هر سواری باید کنترل شوند.

بخش های فنی دوچرخه را قبل از حرکت بررسی کنید

بهتر است ترتیب کار همیشه یکسان باشد تا چیزی جا نماند: اول چرخ ها، بعد ترمز و دنده، در آخر اتصالات. جدول زیر نشانه های مهم را خلاصه کرده و جزئیات هر قسمت در ادامه آمده است.

فشار باد و سلامت لاستیک ها

روی دیواره هر لاستیک، بازه فشار مجاز نوشته شده است؛ مثلا ۴۰ تا ۶۵ psi در دوچرخه های شهری. باد کم رکاب زدن را سنگین می کند و احتمال پنچری را بالا می برد، پس به جای فشار دادن با دست، عدد را با فشارسنج ببینید. بریدگی عمیق یا سنگ ریزه فرورفته در آج هم یعنی وقت تعویض رسیده است.

چرخ ها، پره ها و محور چرخ

چرخ را از زمین بلند کنید و بچرخانید؛ اگر طوقه هنگام چرخش به لنت نزدیک و دور شد، چرخ هشت دارد. بعد لبه طوقه را بگیرید و به چپ و راست تکان دهید؛ حرکت اضافی نشانه لقی محور است. پره ها را هم بین انگشت فشار دهید؛ پره شل در مسیر طولانی می شکند و چرخ را از تنظیم خارج می کند.

عملکرد ترمزها و وضعیت لنت

اهرم ترمز را بکشید؛ اگر تا نزدیک گریپ آمد، سیم کشیده شده یا روغن ترمز هوا دارد. ضخامت لنت را هم نگاه کنید؛ در ترمز دیسکی کمتر از یک میلی متر یعنی وقت تعویض. دوچرخه را هل دهید و ترمز بگیرید تا مطمئن شوید چرخ قفل می شود و لنت در حالت آزاد به دیسک نمی چسبد.

زنجیر، طبق، خودرو و سیستم دنده

زنجیر خشک صدای خشن می دهد و توان شما را هدر می دهد؛ آن را تمیز و روغن کاری کنید و روغن اضافی را پاک کنید تا خاک نچسبد. چند بار دنده را بالا و پایین ببرید؛ پرش زنجیر یا دیر جا افتادن دنده، یعنی شانژمان به تنظیم احتیاج دارد. زنجیر فرسوده دندانه های طبق و خودرو را هم خراب می کند.

فرمان، کرپی و پیچ های اتصال

چرخ جلو را بین زانوها بگیرید و فرمان را بچرخانید؛ فرمان نباید نسبت به چرخ جابه جا شود. ترمز جلو را بگیرید و دوچرخه را جلو و عقب ببرید؛ صدای تق تق در ناحیه کاسه دوشاخ یعنی هدست لق است. پیچ های کرپی و بست ترمز را کنترل کنید، اما بیش از اندازه سفت نکنید؛ قطعات کربنی ترک برمی دارند.

زین، لوله زین و رکاب ها

ارتفاع زین را طوری تنظیم کنید که در پایین ترین نقطه رکاب، زانو کمی خم بماند. زین لق در ساعت سوم رکاب زنی، کمر و باسن را اذیت می کند، پس بست ریل و بست لوله زین را چک کنید. رکاب ها را هم بچرخانید؛ صدای خشک یا لقی محور، خبر از خرابی بلبرینگ می دهد.

برای دوچرخه سواری طولانی چه ابزارهایی همراه داشته باشیم؟

سوال «قبل از دوچرخه سواری چه کارهایی انجام دهیم» فقط به خود دوچرخه ربط ندارد. یک کیف کوچک زیر زین، تفاوت بین ادامه مسیر و منتظر ماندن کنار جاده است. آب را هم یادتان نرود؛ با خرید بست قمقمه دوچرخه بدون توقف می نوشید.

تلمبه و ابزار پنچرگیری

مینی پمپ سبک است و روی تنه نصب می شود؛ در مسیرهای دور از شهر، کپسول CO2 هم کار را سریع تر می کند. کنارش یک کیت پنچرگیری بگذارید و پیش از سفر چسبش را ببینید، چون چسب خشک شده به درد نمی خورد. برای خرید تلمبه دوچرخه مدل های فشارسنج دار را انتخاب کنید.

تیوب یدکی و اهرم تایر

وصله زدن در مسیر خاکی یا شب هنگام سخت است، ولی تعویض تیوب چند دقیقه طول می کشد. یک تیوب نو هم اندازه چرخ خود بردارید و به سایز والف دقت کنید. دو اهرم تایر پلاستیکی هم لازم دارید. تیوب، لاستیک و قطعات مصرفی را می توانید از بخش خرید لوازم یدکی دوچرخه تهیه کنید.

آچار چندکاره و قفل زنجیر

آچار چندکاره با آلن ۲ تا ۶ و پیچ گوشتی، بیشتر کارهای جاده را راه می اندازد. یک قفل زنجیر یدکی هم بردارید؛ اگر زنجیر پاره شد، با همین قطعه کوچک مسیر را تمام می کنید. مجموعه لوازم جانبی و ابزار سینکراس برای همین کاربردها ساخته شده و جای کمی می گیرد.

چراغ، باتری و پاوربانک

حتی وقتی برنامه روزانه است، تاخیر در مسیر دور از انتظار نیست. چراغ جلوی سفید و چراغ عقب قرمز، شما را برای راننده ها دیدنی می کند. شب قبل چراغ ها را شارژ کنید و یک پاوربانک کوچک بردارید. بقیه اقلام را در بخش خرید لوازم جانبی دوچرخه می بینید.

• کلاه ایمنی، دستکش و عینک
• خوراکی پرانرژی مثل خرما یا ژل ورزشی
• کیت کمک های اولیه جیبی
• کارت شناسایی، پول نقد و یک شماره تماس اضطراری

با مشاهده چه ایرادهایی باید به تعمیرکار مراجعه کنیم؟

بعضی ایرادها با آچار جیبی حل نمی شوند و ادامه دادن مسیر با آن ها خطر دارد. اگر یکی از موارد زیر را دیدید، سفر را عقب بیندازید و دوچرخه را به یک دوچرخه فروشی معتبر بسپارید.

• ترک یا فرورفتگی روی تنه، دوشاخ یا فرمان
• هشتی شدن شدید طوقه یا شکستن پره
• نرم ماندن اهرم ترمز روغنی پس از تنظیم
• لقی توپی چرخ، محور تنه یا کاسه دوشاخ

اگر بیش از یک فصل است دوچرخه سرویس نشده، پیش از مسیر صد کیلومتری سرویس دوره ای را انجام دهید؛ تنظیم چرخ، تعویض لنت و روغن کاری معمولا در یک نوبت انجام می شود.

خرید بهترین دوچرخه های مناسب مسیر طولانی از صبادوچرخ

دوچرخه مناسب مسیر طولانی، هندسه راحت تر و دنده های متنوع تری دارد. مدل های جاده ای برای آسفالت و دوچرخه کوهستان با لاستیک نیمه اسلیک برای مسیر مخلوط مناسب هستند. پیش از خرید دوچرخه، سایز تنه را با قد خود بسنجید؛ سایز نادرست در راه دور به کمردرد می رسد.

شرکت صبادوچرخ با ۱۰۰ سال قدمت در واردات و عرضه دوچرخه، نمایندگی برندهایی مانند اسکات، رالی، ژیتان و بلست را بر عهده دارد و لوازم جانبی و یدکی شیمانو، پرو و سینکراس را هم عرضه می کند. اگر بین چند مدل مردد هستید، مشورت با کارشناسان این مجموعه انتخاب را ساده تر می کند.

جمع بندی

چک لیست دوچرخه سواری طولانی دو قدم دارد: اول دوچرخه را از لاستیک تا پیچ های فرمان نگاه کنید، دوم تلمبه، تیوب یدکی، ابزار پنچرگیری، چراغ و آب را همراه ببرید. ایرادهای ساختاری را به تعمیرکار بسپارید. ده دقیقه وقت پیش از حرکت، ساعت ها رکاب زدن راحت به شما می دهد.